ONDERZOEK

Het daltononderwijs van nu is niet hetzelfde als het Dalton Plan van Parkhurst. De praktijk van nu ziet er niet hetzelfde uit als de praktijk van toen, maar omdat Parkhurst benadrukte dat met haar gedachtegoed vooral geëxperimenteerd moest worden is het logisch dat het daltononderwijs van nu er anders uitziet. In het daltononderwijs is er altijd ontwikkeling en progressie, gebaseerd op voortschrijdend inzicht en de ervaringen uit de daltonpraktijk. Het kritisch beschouwen van de eigen daltonpraktijk hoort bij het invulling geven aan het Dalton Plan in de 21e eeuw.

Sinds 2006 co-financiert de Nederlandse Dalton Vereniging het daltonlectoraat aan de Pedagogische Academie van Saxion Hogeschool in Deventer om het wetenschappelijk onderzoek naar daltononderwijs als vernieuwingsonderwijs te ondersteunen. Een van de van de onderzoeksgebieden is het wetenschappelijk onderzoek naar de oorsprong van het daltononderwijs in Amerika en de ontwikkeling van het daltononderwijs in Nederland. Daarnaast wordt onderzoek gedaan naar de uitwerking van de daltonprincipes en de effectiviteit van het daltononderwijs. Lezingen, publicaties en onderzoeksresultaten zijn te vinden op www.daltononderzoek.nl en www.daltonplan.nl.

Van 2006 - 2010 was Piet van der Ploeg de eerste daltonlector. Sinds 2010 bekleedt Patrick Sins deze functie.

Het wetenschappelijk onderzoek vindt plaats vanuit de volgende onderzoekslijnen:

1. Klassenmanagement, didactiek en leerkrachtcompetenties in het daltononderwijs
2. Burgerschapsvorming en Leren voor Duurzame Ontwikkeling
3. Onderwijseffectiviteit en Dalton
4. Biografisch en historisch onderzoek Helen Parkhurst
5. Kennismanagement in het daltononderwijs
6. Daltononderwijs en mogelijkheden met betrekking tot de thema's "passend onderwijs" en "speciaal onderwijs"
7. Samenwerkend leren en zelfregulerend leren
8. ICT en Daltononderwijs
9. Lange termijn-effecten van het daltononderwijs.

Inmiddels zijn bij Saxion Dalton University Press de volgende publicaties van het daltonlectoraat verschenen:

(1) Dalton Plan: Oorsprong en theorie van het daltononderwijs - Piet van der Ploeg
(2) Helen Parkhurst Grondlegster van het daltononderwijs - René Berends
(3) It's about Time - Patrick Sins
(4) Samenwerken in het daltononderwijs: Geschiedenis, praktijk en onderzoek - René Berends & Patrick Sins (red.)
(5) Daltononderwijs in Nederland: De geschiedenis vanaf 1924 - René Berends & Luuck Sanders
(6) Reflectie in het daltononderwijs: Geschiedenis, praktijk en onderzoek - René Berends & Patrick Sins (red.)

·

CONTACT

Secretariaat Nederlandse Dalton Vereniging
Bezuidenhoutseweg 251-253
2594 AM Den Haag
Telefoon: 070-3315281
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

 

PRAKTIJK

Van oorsprong is het Dalton Plan een 'tegenschool'. Parkhurst was verbaasd over het restrictieve stilzit- en luisteronderwijs uit haar tijd, waar leerlingen feitjes uit het hoofd moesten leren, die vervolgens weer overhoord werden. Het kon in haar ogen allemaal veel efficiënter. Ze ontdekte dat leerlingen die in vrijheid aan taakwerk mogen werken, actief aan de slag gaan, elkaar als vanzelf helpen en verantwoordelijkheid leren dragen voor hun werk, maar ook voor de groep. Deze betrekkelijk eenvoudige verandering in de school zorgde voor, wat in moderne termen genoemd kan worden, afstemming op onderwijsbehoeften van leerlingen. Leerlingen hoefden niet meer op elkaar en op de leerkracht te wachten, maar konden doorwerken.

Daarvoor is uiteraard vertrouwen van de leerkracht in de leerlingen nodig. Bij Parkhurst is dat vertrouwen de essentie van de pedagogische basis van haar Dalton Plan. Je kunt er op vertrouwen dat leerlingen 'genormaliseerd' gedrag vertonen, als ze zich niet hoeven te vervelen en aan interessante taken kunnen werken.

Dalton Plan was voor Parkhurst geen methode of systeem. Ze zette leerkrachten aan om op basis van de grondgedachten van haar Plan te experimenteren. Door te reflecteren op de eigen praktijk en door uit te proberen wat in de eigen schoolsituatie werkt, zijn zo verschillende daltonbenaderingen ontstaan. 'De' daltonschool bestaat niet. De essentie is het experimenteren en op basis van reflectie tot verbeteringen komen.

De daltontaak

Het unieke van de bijdrage van Parkhursts Dalton Plan aan onderwijsvernieuwing is het inzicht dat het motiverend werkt wanneer leerlingen in vrijheid aan taken kunnen werken.Tegenwoordig beamen ook veel niet-daltonleerkrachten dat. Zij hebben het werken met dag- en weektaken van het daltononderwijs overgenomen, zonder zich expliciet een daltonleerkracht te noemen. Daarmee is wel het werken met weektaken niet meer onderscheidend voor het daltononderwijs.

In de aanloop van de fusie tussen kleuter- en lageronderwijs tot basisonderwijs in het begin van de jaren tachtig van de twintigste eeuw zijn op daltonscholen ontwikkelingsprojecten gestart waarin geëxperimenteerd werd met het werken met taken in kleutergroepen. Op deze scholen is destijds het werken met planborden ontwikkeld, een werkwijze die tegenwoordig in bijna alle kleutergroepen terug te vinden is.

Het werk aan de taak in daltonuren wordt in het moderne daltononderwijs steeds meer ingebed in ingenieuze vormen van klassenmanagement, waarbinnen het mogelijk is te individualiseren en te differentiëren. Het zelfstandig leren werken aan de taak is niet alleen van belang omwille van het leerproces van de leerlingen. Het zelfstandig (samen)werken aan de taak biedt de leerkracht namelijk ook de kans meer rekening te houden met individuele leerbehoeftes van leerlingen door te differentiëren in hun groepsplannen. Het zelfstandig werken geeft de leerkracht speelruimte om individuele of groepshulp te geven en te differentiëren naar instructie. Doordatleerlingen aan hun taak werken kan de daltonleerkracht aan individuele of groepjes leerlingen pre-teaching geven, groepsinstructie, verlengde instructie of minilesjes, al naar gelang de behoeften aan instructie. Vaak laten leerkrachten leerlingen zelfs nadenken over de noodzaak om de instructie te volgen en wordt aan de leerlingen de mogelijkheid geboden om op instructie in te tekenen.

Het zoeken naar zulke effectieve werkwijzen en het reflecteren op de eigen experimenten met als doel deze te verbeteren, past bij de grondhouding van een kind binnen het onderwijs van Dalton.